Hướng dẫn sử dụng

iPhone / iPad

Tải VietTelex trên App Store (trang tải), rồi vào Cài đặt → Cài đặt chung → Bàn phím → Bàn phím → Thêm bàn phím mới… → Tiếng Việt (VietTelex). Khi gõ, bấm 🌐 để chuyển sang VietTelex. Ô Thử gõ trong app để kiểm tra ngay: vieejt → việt.

Android

Tải ở trang tải. Cài đặt → Hệ thống → Ngôn ngữ & nhập liệu → Bàn phím trên màn hình → Quản lý → bật VietTelex, rồi chọn VietTelex làm bàn phím (app có nút Chọn VietTelex). Cảnh báo “có thể thu thập mọi văn bản bạn nhập” là cảnh báo chung của Android cho mọi bàn phím bên thứ ba — VietTelex chạy hoàn toàn trên máy.

macOS

• Cài một trong hai cách: tải VietTelex-x.y.z.pkg (đã ký & notarize) rồi nhấp đúp, hoặc brew install --cask ptrinh/viettelex/viettelex. Đừng cài song song hai kênh.
• Trình cài tự mở Cài đặt hệ thống → Bàn phím: Nguồn đầu vào → Sửa… → ＋ → Tiếng Việt → ViệtTelex → Thêm.
• Để gõ được trong Terminal, iTerm, Chrome/Edge/Brave: bật quyền Trợ năng (Quyền riêng tư & bảo mật → Trợ năng → tick VietTelex); có thể cần khởi động lại máy một lần.
• Chuyển Việt/Anh bằng 🌐 hoặc ⌃Space như mọi bộ gõ của macOS (macOS nhớ theo từng app). Cài đặt của VietTelex: biểu tượng Vᴛ trên thanh menu → Cài đặt….

Windows

• Tải file .msi ở trang tải (hoặc GitHub Releases): …-x64.msi cho máy Intel/AMD, …-arm64.msi cho máy ARM (Snapdragon). Cần Windows 10 1903 trở lên. File cài đã ký số.
• Chạy file cài — không cần khởi động lại. Cài xong, cửa sổ Cài đặt của VietTelex tự mở; lần sau mở lại bằng VietTelex trong menu Start.
• VietTelex là một bàn phím Tiếng Việt của hệ thống: chọn nó bằng WinSpace. Không thấy trong danh sách? Mở VietTelex một lần từ menu Start, hoặc thêm ở Cài đặt → Thời gian & ngôn ngữ → Ngôn ngữ → Tiếng Việt → Bàn phím.
• Nâng cấp: cài bản mới đè lên bản cũ, hoặc dùng Kiểm tra cập nhật trong app.

Linux (Ubuntu 22.04 / 24.04, amd64 + arm64)

VietTelex là input method cho Fcitx5 (khuyên dùng) hoặc IBus (mặc định của Ubuntu/GNOME). Nhanh nhất: curl -fsSL https://viettelex.com/install.sh | bash (xem trang tải). Hoặc tự thêm kho APT (tự cập nhật qua apt upgrade):

sudo install -d -m 0755 /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://ptrinh.github.io/viettelex-apt/viettelex-archive-keyring.gpg \
  | sudo tee /etc/apt/keyrings/viettelex.gpg >/dev/null
sudo tee /etc/apt/sources.list.d/viettelex.sources >/dev/null <<EOF
Types: deb
URIs: https://ptrinh.github.io/viettelex-apt/
Suites: $(. /etc/os-release && echo "$VERSION_CODENAME")
Components: main
Signed-By: /etc/apt/keyrings/viettelex.gpg
EOF
sudo apt update
sudo apt install viettelex-fcitx5   # hoặc: sudo apt install viettelex-ibus

• Hoặc tải các file .deb (kèm SHA256) ở trang tải (~jammy1 = 22.04, ~noble1 = 24.04) rồi sudo apt install ./libviettelex-core_*.deb ./viettelex-fcitx5_*.deb ./viettelex-settings_*_all.deb — cách này không tự cập nhật.
• Sau khi cài, mở VietTelex trong menu ứng dụng (hoặc viettelex-settings --onboarding) và làm theo hướng dẫn. Fcitx5: im-config -n fcitx5, đăng nhập lại (lần đầu), rồi bấm Thêm. IBus (GNOME): ibus restart, rồi Cài đặt → Bàn phím → Nguồn nhập → + → Tiếng Việt → VietTelex (hoặc bấm Thêm trong hướng dẫn).
• Chuyển Việt/Anh: CtrlSpace. Đổi cài đặt trong app có hiệu lực ngay, không cần khởi động lại bộ gõ.

• VNI — dấu bằng số khi đang gõ một từ: 1 sắc, 2 huyền, 3 hỏi, 4 ngã, 5 nặng, 6 mũ (â ê ô), 7 móc (ơ ư), 8 trăng (ă), 9 đ, 0 xoá dấu: tie6ng1 vie6t5 → tiếng việt. Ngoài từ, phím số vẫn ra số. Chọn VNI tự bật Hàng phím số.
• Telex đơn giản — w đứng lẻ giữ nguyên là w, không thành ư.
• Bỏ dấu tự do — phím dấu đặt đâu trong từ cũng được.
• Gõ nhanh (Quick Telex) — phụ âm đôi đầu từ: cc → ch, nn → ng, tt → th…
• Bỏ dấu kiểu mới — hoà, thuý thay vì hòa, thúy.
• Phím ngoặc: [ ra ơ, ] ra ư (mặc định tắt) — thói quen UniKey: th[ → thơ. Nếu gõ code nên để tắt. macOS Windows Linux
• Tự động viết hoa đầu câu (mặc định bật) — shift tự bật ở đầu ô, sau . ! ? và khi xuống dòng. Trên iPhone, công tắc “Tự động viết hoa” trong Cài đặt → Bàn phím không áp dụng cho bàn phím bên thứ ba — tắt ở đây. iOS Android
• Quyết định theo ngữ cảnh — sau một từ tiếng Anh, từ nhập nhằng kế tiếp giữ tiếng Anh: “he is” không thành “he í”.
• Khi từ vừa là tiếng Anh vừa là tiếng Việt (last/lát, list/lít, his/hí): mặc định ưu tiên tiếng Việt — gõ đúp phím dấu để giữ tiếng Anh (lisst → list). macOS Windows Linux
• Tự khôi phục từ tiếng Anh — từ không phải tiếng Việt trả về như đã gõ (google, github…). Kiểm tra chính tả khi gõ ngừng bỏ dấu ngay khi từ không thể là tiếng Việt.
• Chính tả teencode (mặc định tắt) — chấp nhận wá, zui zẻ, kó, bíe, thík, gòy, ừk.
• Bố cục bàn phím — gõ Telex trên Colemak, Dvorak…; để “theo bộ gõ trước” thì dùng bố cục của nguồn nhập bạn vừa chuyển từ đó. macOS

• Xoá dấu cách để mở lại từ: tháy ␣ ⌫ a → thấy.
• Đặt con trỏ ngay sau một từ rồi gõ phím dấu s f r x j: viêt + j → việt; chao + f → chào (VNI: số 1–5, 0).
• Linux Chỉ có ở app cho bộ gõ sửa chữ quanh con trỏ (nhiều app GTK/Qt); không có ở terminal, trình duyệt và các app khác.

• Lướt ngón qua các chữ không dấu của một âm tiết rồi nhấc tay: v→i→e→t ra “việt”.
• Gõ phím dấu (s f r x j) ngay sau đó để đổi dấu; ⌫ ngay sau đó xoá cả từ vừa vuốt; thanh gợi ý có các cách viết khác.
• Vuốt từ tiếng Anh (bật sẵn khi bật gõ vuốt): check, mail, file, meeting… Nét vuốt vừa Việt vừa Anh (the/thế, can/cần) ưu tiên tiếng Việt, phương án kia luôn nằm trên thanh gợi ý.
• Mô hình neural gõ vuốt (tuỳ chọn, mặc định tắt): thêm mạng neural FUTO Swipe chạy hoàn toàn trên máy để chấm cùng bộ giải mã sẵn có — tốn thêm khoảng 3 MB bộ nhớ khi bàn phím mở.
• Tự tắt khi dùng VoiceOver/TalkBack và ở ô mật khẩu, email, địa chỉ web. Trên iOS chỉ có ở iPhone (không có ở iPad).

• Gõ chữ tắt rồi dấu cách, Enter hoặc dấu câu để bung: ko → không.
• Gõ chữ tắt rồi dấu cách để bung: ko → không.
• Hoa/thường theo cách gõ (khi chữ tắt lưu dạng thường): ko → không, Ko → Không, KO → KHÔNG.
• Chữ tắt có ký hiệu hoặc số (->, k2) bung khi gõ dấu cách.
• ⌫ ngay sau khi bung = trả lại chữ đã gõ.
• ⌥↩ để xuống dòng trong nội dung gõ tắt. macOS
• Không bung khi dính liền sau số hoặc / # @ (5h, /h3), trong ô mật khẩu, email, URL.
• Dùng Thay thế văn bản của iOS iOS (mặc định bật): các mục trong Cài đặt → Cài đặt chung → Bàn phím → Thay thế văn bản cũng bung như gõ tắt; chỉ đọc (sửa trong Cài đặt iOS), trùng chữ tắt thì bảng VietTelex thắng. Android không có danh sách tương đương cho bộ gõ bên thứ ba.
• Bảng mặc định rỗng; nút Thêm bộ gợi ý thêm: ko, dc, đc, vs, mn, trc, cty, bsi, stk, -> (→).
• Nhập/xuất file YAML chữ tắt: nội dung — cùng một định dạng trên Mac, iPhone, Android, Windows và Linux. Nhập còn nhận JSON và văn bản key:value.

• Gợi ý từ + tự học từ bạn hay dùng (chỉ lưu trên máy). Từ điển cá nhân: xem, tìm, xoá từ đã học, thêm tên riêng/thuật ngữ. Lọc từ nhạy cảm không chủ động gợi ý từ tục.
• Gợi ý sửa lỗi chạm trượt (tab Kiểu Gõ): nbjeeuf → nhiều, ohims → phím — hiện trên thanh, chạm để thay.
• Gợi ý emoji hợp với từ đang gõ (yêu → ❤️).
• Chip số: sau khi gõ số — đọc số thành chữ, định dạng tiền (1tr2 → 1.200.000 ₫).
• Hiện kết quả phép tính: gõ phép tính rồi dấu = (12*3=, 1,5+2=) → kết quả hiện ở đầu thanh gợi ý, chạm để chèn sau dấu =.
• Nút Dán: vừa copy xong thì thanh gợi ý hiện thẻ Dán. iOS cần Toàn quyền truy cập; để iOS khỏi hỏi mỗi lần: Cài đặt → VietTelex → Dán từ ứng dụng khác → Cho phép.
• Chip “Thêm dấu” Plus (mặc định tắt): gõ xong một câu không dấu, một chạm thêm dấu cả câu — hom nay troi dep → hôm nay trời đẹp. Bật ở Tính Năng → Gợi ý & từ điển (hoặc ngay trên màn VietTelex Plus); gõ câu không dấu, gõ dấu cách, chip “Thêm dấu” hiện ở đầu thanh gợi ý — chạm để thêm dấu, chạm “Hoàn tác” để trả lại.

• Chạm ☰ trên thanh gợi ý để mở lưới câu soạn sẵn, chạm một câu để chèn. Label ngắn (emoji) giúp lưới gọn hơn.
• Trong lưới mẫu câu, phím 😊 đổi thành thùng rác — xoá sạch nội dung ô đang gõ.
• Mẫu câu động: nội dung bắt đầu bằng https:// sẽ tải dữ liệu ngay lúc bấm và chèn kết quả (tối đa 1000 byte) — vd “🌐 IP” chèn địa chỉ IP hiện tại. iOS cần Toàn quyền truy cập. Không có mạng thì chèn chính URL.
• Import/Export YAML - "👋 | Chào buổi sáng"; import là gộp thêm. Android còn có thể chia sẻ chữ từ app khác vào VietTelex để thêm mẫu câu. iOS ô ⚙️ cuối lưới mở thẳng tab Mẫu Câu.
• Công cụ văn bản Plus: chip Aa đầu lưới mẫu câu — HOA, thường, Hoa Đầu Từ, Hoa đầu câu, Xoá dấu; áp lên phần đang chọn hoặc câu trước con trỏ.

• Lịch sử clipboard (mặc định tắt): nút 📋 trên thanh gợi ý mở tối đa 20 mục vừa copy — chạm để dán, ghim để giữ lâu. Mục không ghim tự xoá sau 1 giờ (giống mật khẩu/OTP: 2 phút). Bỏ qua ô mật khẩu và nội dung được đánh dấu nhạy cảm. iOS cần Toàn quyền truy cập.
• Chip tách số Plus: nội dung vừa copy có số tài khoản / SĐT / mã OTP → chip “Dán STK…” chỉ dán đúng phần số. Ghim không giới hạn cũng thuộc Plus.
• Chế độ ẩn danh: không học từ, không lưu clipboard. Android tự bật trong ô nhập của trình duyệt ẩn danh.

• Phím 😊 mở bàn phím emoji đầy đủ, có nhóm Gần đây 🕐.
• Tìm emoji bằng tiếng Việt: chạm thanh tìm trên cùng, gõ không dấu cũng được — cuoi → 😀 “mặt cười”. Chạm kết quả để chèn.
• Tab kaomoji / ký tự đặc biệt (^‿^) ở cuối dãy nhóm emoji.

• Ngôn ngữ / Language (mục đầu tiên của Tính Năng): giao diện app và chữ trên bàn phím bằng Tiếng Việt (mặc định) hoặc English — đổi là áp dụng ngay.
• Theme & ảnh nền: Hệ thống, Tối OLED, Tương phản cao luôn miễn phí; các theme khác (Hồng đào, Bạc hà, Trời xanh, Oải hương, Kính…) và ảnh nền riêng (chỉnh độ tối lớp phủ, độ mờ) Plus. Ảnh được nén ngay trên máy.
• Độ trong suốt phím và Độ trong suốt ký tự (0–100%, miễn phí mọi theme): phím — nền, ảnh nền, nền và viền phím, 100% chỉ còn chữ; ký tự — chữ và biểu tượng trên phím, 100% là phím trơn không chữ. iOS luôn giữ lớp kính mờ của hệ thống phía sau bàn phím.
• Khôi phục giao diện gốc: về theme Hệ thống, tắt ảnh nền (ảnh vẫn giữ để bật lại), độ tối/mờ và độ trong suốt về mặc định.
• Chiều cao hàng phím ±10 và logo Vᴛ mờ trên phím cách (Giao diện); Hàng phím số 1…0 trên hàng chữ (Phím & cử chỉ).
• Giữ phím hàng trên để ra số (hiện khi tắt Hàng phím số) và Giữ phím hàng 2, 3 để ra ký tự đặc biệt — xem Cử chỉ ẩn.
• Tự thêm dấu cách sau dấu câu (Phím & cử chỉ, mặc định tắt): gõ . , ? ! ; : tự có dấu cách phía sau. Không thêm trong số (3.5, 1,000), email, đường dẫn và ô email/web/số/mật khẩu. Gõ dấu cách ngay sau không thành hai dấu cách; ⌫ ngay sau chỉ xoá dấu cách đó; gõ ngoặc/nháy đóng thì dấu cách dời ra sau (hi.)␣).
• Vuốt phím cách đổi Tiếng Việt / Tiếng Anh (Phím & cử chỉ, mặc định tắt): vuốt nhanh phím cách sang trái/phải; khi bật, góc dưới-phải phím cách hiện VI / EN mờ như bàn phím gốc (thay logo Vᴛ).
• Phóng to chữ khi bấm, Rung phím (iOS cần Toàn quyền truy cập).
• Âm thanh phím (Phím & cử chỉ, mặc định tắt): tiếng phím riêng của VietTelex (chữ / xoá / phím chức năng kêu khác nhau) với thanh Âm lượng 0–100%; chọn Kiểu âm: Nhẹ nhàng (mặc định, trầm êm), Gõ gỗ, Bàn phím cơ, Máy chữ, Bong bóng — hoặc Âm của bạn (chọn một file âm thanh ngắn; tự cắt lặng đầu, giữ tối đa 0,3 giây, chỉnh độ to an toàn; file chỉ nằm trên máy, không có trong sao lưu). Kéo thanh Âm lượng / Độ mạnh rung hoặc chọn kiểu là nghe/rung thử ngay; không kêu đôi với tiếng hệ thống, không ngắt nhạc đang nghe, im khi máy để im lặng hoặc rung. Tắt thì dùng tiếng bấm phím của hệ thống như cũ. iOS cần Toàn quyền truy cập (thiếu thì vẫn là tiếng của iOS).
• Chế độ một tay (điện thoại): Tắt / Trái / Phải — thu hẹp bàn phím về một bên; nút ở dải trống để đổi bên hoặc thoát. Bật nhanh bằng cử chỉ ở mục Cử chỉ ẩn.
• Chọn phím thông minh Thử nghiệm (Tính Năng → Chính tả & sửa lỗi, mặc định bật): chạm sát mép giữa hai phím thì chọn phím hợp với chữ đang gõ; chạm giữa phím luôn ra đúng phím đó, chữ đã gõ không bao giờ bị tự sửa.
• Tự sửa từ gõ sai Thử nghiệm (Tính Năng → Chính tả & sửa lỗi, mặc định tắt): khi gõ dấu cách, nếu chữ vừa gõ không phải từ hợp lệ và điểm chạm lệch hẳn sang phím bên cạnh thì sửa thành từ phổ biến (tpoi → tôi). Chỉ sửa khi chắc chắn; không đụng từ tiếng Anh, từ bạn hay dùng, ô mật khẩu/email/web. ⌫ ngay sau đó (hoặc chạm ô ↩︎ chữ gốc trên thanh gợi ý) để trả lại chữ gốc — từ đó sẽ không bị sửa nữa.

• Bảng sửa văn bản: chạm icon con trỏ trên thanh gợi ý — mũi tên, đầu/cuối dòng, chọn / chọn từ / chọn hết, sao chép / cắt / dán, hoàn tác / làm lại; cuối bảng có hàng công cụ văn bản Plus.
• Telex cho bàn phím cứng (Tính Năng → Phím & cử chỉ → Bàn phím cứng): gõ Telex/VNI bằng bàn phím Bluetooth/USB, Samsung DeX, Chromebook; phím tắt Ctrl/Alt vẫn tới app.
• Ô số / số điện thoại / ngày giờ tự mở bàn số riêng.

• Xuất / Nhập file sao lưu: cài đặt, gõ tắt, mẫu câu (và từ đã học nếu bật “Kèm từ đã học”) — một file mở được trên iPhone, iPad và Android. Nhập: cài đặt theo file, gõ tắt và mẫu câu được gộp thêm.
• Đồng bộ iCloud iOS Plus: cài đặt, gõ tắt và từ đã học theo bạn sang máy khác cùng Apple ID.
• Đồng bộ iCloud macOS: Cài đặt… → Tùy chỉnh → Đồng bộ cài đặt gõ và gõ tắt với iPhone/iPad (cần đăng nhập iCloud).
• Android còn tự sao lưu cài đặt vào Google (Sao lưu của hệ thống) khi bạn bật.

Menu Vᴛ trên thanh menu

• Cơ chế gõ: … của app đang dùng — bấm để mở Bảng cơ chế gõ và chép thông tin gỡ lỗi (dán vào báo lỗi).
• Công cụ văn bản (bật ở Tùy chỉnh → “Hiện công cụ văn bản trong menu VietTelex”): bôi đen chữ ở app bất kỳ rồi mở menu VietTelex → Công cụ… (bảng nhỏ hiện cạnh con trỏ; bấm nút hoặc phím 1–6, Esc để đóng) — Thêm dấu cho vùng chọn (toi di hoc → tôi đi học), HOA, thường, Hoa Đầu Từ, Hoa đầu câu, Xoá dấu.
• Kết quả phép tính (bật sẵn; tắt ở Tùy chỉnh → “Hiện kết quả phép tính”): gõ phép tính rồi = (12*3=, 200+10%=) — gợi ý “= 36” hiện ngay dưới con trỏ (ô ứng viên của macOS, hoặc ô nhỏ “⇥ Tab” ở terminal/trình duyệt), bấm Tab hoặc Enter để chèn kết quả; Esc hoặc phím khác thì tắt.
• Chip số (bật sẵn; tắt ở Tùy chỉnh → “Chip số”): gõ số tiền có k/tr/tỷ rồi dấu cách (50k, 1tr2, 2 tỷ) — gợi ý dạng tiền “1.200.000 ₫” hiện dưới con trỏ, bấm Tab để thay; phím khác thì tắt.
• Gợi ý sửa lỗi gõ sai (bật sẵn; tắt ở Tùy chỉnh → “Gợi ý sửa lỗi gõ sai”): gõ nhầm phím bên cạnh hay đảo hai phím (tpoi, khpong) rồi dấu cách / dấu phẩy — từ đúng (tôi, không) hiện dưới con trỏ, chỉ khi rất chắc; bấm Tab để thay (giữ dấu cách/dấu câu). Không bao giờ tự sửa; từ tiếng Anh, từ chat, từ đúng thì để yên. Esc: thôi gợi ý từ đó.
• Gợi ý thêm dấu cho câu không dấu (tắt sẵn; bật ở Tùy chỉnh): gõ từ 3 âm tiết không dấu trở lên (toi di hoc) rồi . ! ?, hoặc dừng tay chừng một giây sau dấu cách — câu có dấu (tôi đi học) hiện dưới con trỏ, bấm Tab để thay cả cụm. Không kích hoạt ở Enter (Enter có thể đã gửi tin); gõ tiếp là huỷ.
• Gợi ý ngày giờ (bật sẵn; tắt ở Tùy chỉnh → “Gợi ý ngày giờ”): gõ hôm nay, ngày mai, hôm qua rồi dấu cách ⇒ gợi ý ngày (28/09/2026); bây giờ ⇒ giờ (21:35); sau một từ tiếng Anh cũng nhận today, tomorrow, yesterday, now. Bấm Tab để thay cụm chữ bằng ngày giờ; muốn giữ chữ thì gõ tiếp hoặc Esc.
• Cài đặt… mở cửa sổ cài đặt; Cài đặt hệ thống… mở Bàn phím → Nguồn đầu vào.

Phím tắt

• Chuyển Việt/Anh: 🌐 hoặc ⌃Space của macOS; nút Cài đặt hotkey… mở Phím tắt → Nguồn đầu vào để đổi.
• Phím tắt chuyển bộ gõ Thử nghiệm (tab Thử nghiệm): bấm-nhả riêng ⌃⇧, ⌥⇧ hoặc ⌘⇧ để chuyển giữa VietTelex và bộ gõ trước đó — tổ hợp chỉ-phím-bổ-trợ mà macOS không cho gán. Không kích hoạt nếu bạn gõ phím hay bấm chuột khi đang giữ. Cần quyền Trợ năng.
• Phím tắt Thêm dấu (mặc định tắt): ⌃⌥T, ⌃⇧T hoặc ⌥⌘T — thêm dấu cho chữ đang bôi đen ở mọi app, kể cả khi đang dùng bộ gõ khác. Cần quyền Trợ năng (chép vùng chọn rồi dán kết quả; clipboard được trả lại).

App gõ sai? Bảng cơ chế gõ

• Tab Bảng cơ chế gõ: VietTelex tự học cách gõ cho từng app; bạn có thể ghim tay — Tap (phím thật, không gạch chân, cần Trợ năng), Marked text (luôn hiện đúng nhưng gạch chân khi gõ), Gõ trực tiếp, Passthrough (tắt bộ gõ ở app đó)… Có nút xoá dữ liệu đã học (giữ lựa chọn tay). Nhập/xuất YAML.
• Chi tiết từng app: Chế độ gõ trong ViệtTelex.
• Giữ VietTelex khi macOS tự đổi bộ gõ Thử nghiệm: một số app (bình luận trong Word…) làm macOS trả về bộ gõ mặc định ở mỗi ô mới; tuỳ chọn này chuyển lại VietTelex — chỉ khi không phải do bạn đổi.
• Ẩn tính năng nâng cao ẩn tab Bảng cơ chế gõ và Thử nghiệm nếu bạn không cần.

Khác

• Biểu tượng trên thanh menu (tab Thử nghiệm): Vᴛ, ★ hoặc 🇻🇳 — cần khởi động lại máy để thấy.
• Cập nhật: nút Kiểm tra cập nhật, hoặc “Tự kiểm tra hàng tuần và báo khi có bản mới”.
• Ghi nhật ký gỡ lỗi (tab Thử nghiệm) chỉ ghi sự kiện, không bao giờ ghi chữ bạn gõ; bấm chép rồi dán vào báo lỗi.
• Gỡ cài đặt VietTelex… ở tab Giới thiệu (xoá app, cài đặt và gõ tắt). Cài bằng Homebrew thì brew uninstall --cask viettelex.

Chuyển Việt/Anh

• Tab Kiểu gõ → Phím chuyển Việt/Anh: CtrlShift (kiểu UniKey, mặc định — bấm rồi nhả), AltZ, WinSpace (đổi bộ gõ của Windows, VietTelex ↔ ENG) hoặc Tắt.
• Chuyển bằng CtrlShift / AltZ: VietTelex nhớ Việt/Anh riêng cho từng ứng dụng.
• Chuyển bằng WinSpace: nhớ theo app hay không là tuỳ chọn “Cho phép dùng bộ gõ khác nhau cho từng cửa sổ ứng dụng” của Windows — Cài đặt VietTelex hiện trạng thái và có nút bật.

Không gạch chân, gõ được mọi nơi

• Mặc định VietTelex sửa chữ trực tiếp trong ô nhập — không gạch chân từ đang gõ.
• Terminal (Command Prompt, PowerShell, Windows Terminal, PuTTY…) và app Qt/Java/Adobe (Telegram, JetBrains…) được gõ trực tiếp kiểu UniKey khi VietTelex đang chạy.
• Ô mật khẩu, PIN, số, số điện thoại, email: gõ nguyên phím, không bỏ dấu.
• Tab Ứng dụng — chỉ đổi khi một app gõ sai: nhập tên tệp chạy (vd notepad.exe) rồi chọn Mặc định (sửa trực tiếp), Composition, Trực tiếp (không gạch chân, kiểu UniKey), Dự phòng (hook bàn phím) hoặc Luôn tiếng Anh. “Dự phòng” cần VietTelex đang chạy.

Công cụ văn bản

• Bôi đen chữ ở app bất kỳ rồi bấm chuột phải biểu tượng VietTelex ở khay → Công cụ văn bản: Thêm dấu cho vùng chọn (toi di hoc → tôi đi học), HOA, thường, Hoa Đầu Từ, Hoa đầu câu, Xoá dấu. Cần bật Hiện biểu tượng ở khay hệ thống; ẩn menu này ở tab Chính tả → Hiện công cụ văn bản trong menu.
• Phím tắt Thêm dấu (tab Chính tả, mặc định tắt): CtrlAltT, CtrlShiftT hoặc WinAltT — thêm dấu cho chữ đang bôi đen ở mọi app, kể cả khi đang dùng bộ gõ khác.
• VietTelex đọc và thay vùng chọn thẳng qua bộ gõ khi app hỗ trợ; nơi không đọc được (app Qt/Java cũ, hoặc khi đang dùng bàn phím khác) thì chép vùng chọn rồi dán kết quả — clipboard của bạn được trả lại. Không chạy trong ô mật khẩu, terminal, app điều khiển từ xa và app chạy quyền quản trị.

Biểu tượng, cập nhật, khác

• Biểu tượng bàn phím (thanh tác vụ và danh sách WinSpace): Vᴛ, Ngôi sao, Cờ Việt Nam, Logo hoặc Chữ VI — đổi cần quyền quản trị.
• Hiện biểu tượng ở khay hệ thống (mặc định tắt): hiện Việt/Anh của app đang dùng (mờ = tiếng Anh).
• Ngôn ngữ / Language của cửa sổ cài đặt và menu khay: Tiếng Việt (mặc định, dù Windows đặt ngôn ngữ nào) hoặc English — đổi là áp dụng ngay.
• Cập nhật: bấm Kiểm tra ngay, hoặc bật tự kiểm tra (mỗi ngày một lần). Bản tải về phải có chữ ký hợp lệ mới được cài.
• Ghi nhật ký gỡ lỗi: ghi sự kiện vào %LOCALAPPDATA%\VietTelex\debug.log, không ghi nội dung bạn gõ.
• Gỡ cài đặt… trong Cài đặt VietTelex, hoặc Cài đặt Windows → Ứng dụng.

Chuyển Việt/Anh

• Mặc định CtrlSpace; đổi ở tab Tuỳ chỉnh → Phím chuyển Việt/Anh (cần ít nhất một phím Ctrl/Alt/Shift/Super; không dùng được SuperSpace vì GNOME đã dùng; Backspace = tắt phím chuyển).
• Nhớ Việt/Anh theo từng app và App mới mở bắt đầu bằng tiếng Việt (đều mặc định bật); nút Quên tất cả xoá trạng thái đã nhớ. Ubuntu 22.04 + IBus không báo app nào đang gõ nên nhớ chung cho mọi app (trừ GNOME Wayland).

Hiển thị chữ đang gõ

• Cách hiện từ đang gõ: Chữ đang gõ (preedit) — mặc định, chạy ở mọi app — hoặc Sửa trực tiếp (surrounding), tự quay về preedit ở app không hỗ trợ.
• Gạch chân chữ đang gõ mặc định tắt. Chrome/Electron và app Wayland trên GNOME luôn tự gạch chân — không tắt được.
• Terminal: gõ thẳng, sửa dấu bằng Backspace (mặc định bật) ở terminal GTK3/Qt; terminal khác dùng preedit.
• Tab Bảng cơ chế gõ: ép theo app — Tự động, Chữ đang gõ, Sửa trực tiếp, Gõ thẳng (sửa bằng Backspace) hoặc Tắt tiếng Việt. Nhập/xuất YAML.
• Remote desktop, máy ảo và Wine mặc định tắt tiếng Việt (gõ ở máy bên kia); muốn gõ thì thêm app đó vào Bảng cơ chế gõ.

Công cụ văn bản

• Bôi đen chữ ở app bất kỳ rồi mở menu bộ gõ (biểu tượng VietTelex trên khay / thanh trên cùng) → Công cụ… — Thêm dấu cho vùng chọn (toi di hoc → tôi đi học), HOA, thường, Hoa Đầu Từ, Hoa đầu câu, Xoá dấu. Giống bản macOS.
• Bật/tắt ở tab Tuỳ chỉnh → Hiện công cụ văn bản trong menu (mặc định bật); Phím tắt Thêm dấu mặc định tắt — chọn một tổ hợp có Ctrl/Alt/Super.
• Cần gói viettelex-text-tools (apt tự cài kèm). App không báo chữ quanh con trỏ cho bộ gõ thì VietTelex đọc vùng đang bôi đen (PRIMARY); với IBus cần wl-clipboard hoặc xclip đã cài sẵn. Clipboard không bị đụng tới. Không chạy ở ô mật khẩu và terminal.

Ngôn ngữ & biểu tượng

• Tab Tuỳ chỉnh → Ngôn ngữ / Language: Tiếng Việt (mặc định, kể cả khi máy cài tiếng Anh) hoặc English — áp dụng ngay cho app cài đặt và menu bộ gõ.
• Biểu tượng khay giống thanh menu macOS: Vᴛ khi gõ tiếng Việt, E khi chuyển sang tiếng Anh. GNOME hiện chữ VT / E.

Tương thích & khác

• Tab Tương thích chỉ liệt kê lưu ý khớp với máy bạn, kèm nút chép lệnh sửa — vd Chrome/Electron trên Wayland cần --enable-wayland-ime. Danh sách đầy đủ: linux/README.
• Ô mật khẩu sudo trong terminal không nhận ra được — chuyển sang tiếng Anh trước khi gõ mật khẩu.
• Cài đặt lưu ở ~/.config/viettelex/config.toml và shortcuts.yml.
• Cập nhật: sudo apt upgrade (kho APT), hoặc nút Kiểm tra cập nhật ở tab Giới thiệu.